Pano onderzoekt: De scam machine

Op woensdag 26 november om 21.25 uur op VRT 1, in de app van VRT NWS en vanaf 17 uur op VRT MAX

Maandag 24 november 2025: “Ik heb 720.000 euro gestort. Het is beschamend.” Slachtoffers van online Facebook-oplichting vertellen in pano hoe ze soms al hun spaargeld — soms zelfs hun huis — zijn kwijtgeraakt. Sommigen worden maanden later nog altijd opgebeld, omdat hun gegevens in internationale databanken zijn beland. Hun menselijke verhalen tonen de emotionele ravage achter de koude cijfers over geld dat in rook opgaat. Opmerkelijk is de vaak terugkerende modus operandi: een eindeloze stortvloed aan scam-advertenties met Bekende Vlamingen én politici als ‘lokaas’, versterkt ook door AI.

Zeker is dat die immense fraude laag per laag wordt opgebouwd. Pano-journalisten Lara Richir en Tim Verheyden brengen in beeld hoe dat gaat: van de eerste Facebook-klik tot de callcenters die dag en nacht slachtoffers blijven stalken, tot waar het geld uiteindelijk naartoe gaat. In Belgrado spreken we een ex-werknemer van een callcenter die dagelijks 240 mensen moet bellen — terwijl andere collega’s tot 70.000 euro per dag binnenhalen. “Daar hing een Wolf-Of-Wall-Street-sfeertje, waar de succesvolle scammers beloond worden met cocaïne”, aldus nog de klokkenluider.

Waarom slaagt Meta, het moederbedrijf achter Facebook, er niet in om deze scams te stoppen op hun platform? De Facebook-richtlijnen zijn alleszins duidelijk. Justitie slaat intussen alarm: parketten worden overspoeld, en de kans om in online oplichtingsdossiers bruikbare sporen te vinden, is amper 5(!) op de 100. De vraag of ons land klaar is voor een tsunami aan cybercrime krijgt vandaag een duidelijk antwoord: neen. We laten zien wat er fout loopt, maar ook wie profiteert, wie faalt en waarom slachtoffers in de kou blijven staan.

Reportage : Lara Richir en Tim Verheyden

Eindredactie: Pascal Seynhaeve en Mario Mertens